Bij werken in een museum horen soms bijzondere ontmoetingen. Mensen die iets willen weten dat met hun persoonlijke geschiedenis te maken heeft. Dat is me in de afgelopen jaren in verschillende musea al vaker overkomen en ook nu kwam weer zo'n toevallige ontmoeting tot stand waar een verhaal achter zit.
In een vorige Blog schreef ik over het project Tarakan en de bloedige strijd die daar in 1942 en later in 1945 is gestreden.
Bij de subsidieaanvraag van dat project kreeg ik van de beleidsambtenaar van het Ministerie van VWS een mailtje doorgestuurd van een meneer Lucardie uit de VS die belangstelling had om de geschiedenis van Tarakan nader te onderzoeken. Men kon op het ministerie niets voor die meneer betekenen, maar dacht dat wij wellicht iets met zijn vraag aankonden.
Ik las de mail van Frank Lucardie en zag dat zijn vader als officier van gezondheid in Oost-Borneo was geplaatst toen de Japanners Nederlands-Indië aanvielen. Hij wilde graag uitzoeken hoe het precies met de Nederlandse militairen was afgelopen in die fatale dagen van januari 1942.
Pas na een mail van mij naar Lucardie om te vertellen dat het Vestingmuseum een project op Tarakan zou gaan doen en waarin ik wat vragen aan Lucardie stelde kreeg ik zijn aangrijpend verhaal te horen.
Vader Lucardie zou met het gezin naar Borneo vertrekken en zoon Frank zou vanwege het schooljaar later achter hen aan komen. Maar het uitbreken van de oorlog haalde al die plannen onderuit. Hem staat nog levendig voor de geest dat hij zijn familie uitzwaaide op het station van Soekaboemi (Java) en zijn vader bleef zwaaien tot ze een stipje aan de horizon waren geworden.
Hij zou zijn vader, moeder en zusters nooit meer zien.
Bij later onderzoek in 1996 bleek dat zijn vader als arts op Tarakan gesneuveld is of vermoord door de Japanners na afloop van de strijd in januari 1942. Maar ook kan hij als krijgsgevangene in het voorjaar van 1945 nabij Tarakan zijn omgekomen toen het schip waarop alle KNIL krijgsgevangenen (zogenaamd) zouden worden afgevoerd moedwillig door de Japanners tot zinken werd gebracht.
Ook zijn moeder en oudste zus Rosaline werden in de overlijdensacte van het Indisch Gouvernement genoemd, maar niet zijn jonste zuster Gertrude die toen nog maar een jaar oud was!
Frank Lucardie denkt dat zij wellicht door de Soendaneese familie die bij hen werkte onder de vleugels kan zijn genomen. Moeder Ripah en Gertrude trokken veel met elkaar op en veel mensen dachten dat Gertrude een kindje van Ripah was. Misschien heeft zijn moeder bij de invasie door de Japanners Gertrude aan de zorg van Ripah overgedragen en is ze nog in leven.
Voor hem een onverteerbare gedachte niet te weten hoe het met zijn zus is afgelopen.
Ik heb niet de illusie dat we haar kunnen opsporen, maar het minste wat we kunnen doen is als we in Tarakan zijn navraag doen en onze contacten in Indonesië aanspreken of er op enige manier nog iets uit te vinden is.
Zo krijgt een eerst nogal papieren project opeens een heel persoonlijke dimensie.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten