Gespreksleider, een vak apart

Leuk om aan een forumdiscussie over de Oude Hollandse Waterlinie deel te nemen denk je dan. Een dag in het Goud-, Zilver- en Klokkenmuseum in Schoonhoven over de toekomst van de OHWL. In het forum een voorzitter van een historische vereniging, de city manager van Schoonhoven en een medewerkster van het projectbureau OHWL.
Het thema van de discussie is het vermarkten van de OHWL en hoe dat het beste aan te pakken.

En dan blijkt hoe belangrijk een goede dagvoorzitter of gespreksleider is! Er staat voor de discussie een half uur (al niet teveel met vier deelnemers, maar goed). Alleen al het voorstelrondje snoept daar zo 10 - 12 minuten af door de eindeloze verhalen van de man van de historische vereniging en de city manager. De gespreksleider staat erbij en kijkt er stilzwijgend naar.
In de discussie zijn de vragen goed, maar de antwoorden raken niet of nauwelijks aan het onderwerp en gaan vooral over hoe goed Schoonhoven de historische binnenstad heeft aangepakt. De gespreksleider grijpt niet in.
Er volgen reacties uit de zaal waarbij niet relevante stokpaardjes bereden worden. De gespreksleider geeft hen alle tijd voor deze monologen.

Even overweeg ik het forum te verlaten, maar dat wil ik noch de organisatie, noch het Goud-, Zilver- en Klokkenmuseum aandoen. Ik verbijt me maar en hoop dat de rest van de dag meer inhoud heeft (wat gelukkig ook zo is) en dat ze een volgende keer een strakkere gespreksleider inhuren!

Meedoen of niet meedoen, dat is de vraag!

Merkwaardig hoe de museummens soms beslissingen neemt, gevoel en ratio niet altijd in balans zijn in de besluitvorming.

Mooi voorbeeld is een tweetal activiteiten waarover recentelijk besloten moest worden of we er als museum aan mee willen werken of niet: de "Dag van de Mantelzorg" en "Oktober Kindermaand 2010". Zo op het eerste gezicht beiden loffelijke ondernemingen; de "Dag van de Mantelzorg" wil alle mantelzorgers in de regio Gooi- en Vecht een leuke dag bezorgen om hen te bedanken voor de inzet voor familie, vrienden of kennissen bij ziekte en zorg. "Oktober Kindermaand 2010" wil cultuur en cultureel erfgoed heel laagdrempelig onder de aandacht brengen bij kinderen en hun ouders door in die maand verschillende activiteiten aan te bieden en gratis entree voor de kinderen.

Voor beide activiteiten moet veel georganiseerd worden, kosten veel tijd en zelfs geld en leveren (zakelijk gezien) weinig op. Toch doen de forten in de regio van harte mee aan de "Dag van de Mantelzorg" en hebben de Kindermaand laten schieten.
En dat zit 'm in de manier waarop de achterliggende organisaties de forten en kastelen benaderen! "Dag van de Mantelzorg" kwam voort uit een vraag van iZovator, een innovatieplatform voor de zorg, of het Vestingmuseum mee zou willen werken aan en meedenken over zo'n "Dag voor de Mantelzorg". Door zo'n vraag bij het museum (en later de forten en kastelen in de regio) neer te leggen en ons mee te laten denken in het ontwikkelen van "de Dag" is het een beetje 'onze Dag' geworden.
"Oktober Kindermaand" kwam daarentegen met een verhaal dat ons deed denken aan een oekaze. We 'moesten' van alles organiseren, die activiteiten zelf betalen, ook nog werk in de publiciteit steken en moesten dan de kinderen die op "de Maand" afkwamen gratis entree geven. Het staat hier wat kort en simpel misschien, maar dat gevoel overheerste wel bij de presentatie van "de Kindermaand" aan de forten. En dan gooien de forten dus de kont tegen de krib en doen niet mee! Jammer voor de kids misschien (hoewel, we organiseren allemaal al heel wat leuke kinderactiviteiten en zo duur zijn we nou ook weer niet) maar de Mantelzorgers hebben dit jaar voorrang. Ik hoop dat we een superdag voor hen kunnen verzorgen op 10 november.

Het is dus heel simpel toch weer de toon die de muziek maakt, hoe goed je doel ook is.

Het museum en de boerka

Hoe gaan musea om met bezoekers in een boerka? Vorige week was er een groep in het Vestingmuseum voor een rondleiding waarvan één van de deelnemers een boerka droeg. De betreffende rondleidster had daar geen probleem mee en heeft de rondleiding gewoon gedaan, maar een andere rondleidster gaf aan de rondleiding dan niet te willen doen: geen gezichtscontact, onvoldoende interactie mogelijk en niet duidelijk wie je voor je hebt. Zij zou de groep weigeren.

We hebben nu binnen de staf afgesproken dat de individuele rondleider (en dat zijn allemaal vrijwilligers) zegt of hij/zij zo'n groep wel of niet wil rondleiden waarbij de groep zelf de keuze heeft de boerkadraagster eventueel buiten de rondleiding te houden of zelfstandig door het museum te gaan.

Ik ben wel benieuwd of andere musea, theaters en culturele instellingen hier ervaring mee hebben of een beleid voor hebben.