Cultuur en geschiedenis en politiek

Een week of wat geleden was er een boeiende middagconferentie bij BMC Consultancy met als onderwerp "Cultuur". Vooral de workshop 'Lef en Leiderschap' leverde een mooie discussie op over de positie van cultuur in de politiek.
De conclusie was dat de hedendaagse politiek niet veel inhoudelijks heeft met cultuur, het gaat vooral om geld en machtsspel, zoals bijvoorbeeld bij de locatie van het Nationaal Historisch Museum.

Pas later besefte ik me dat er geen woord was gesproken over wat die cultuur dan wel zou moeten zijn, voor wie en met welk doel. Een korte zoekslag op internet leerde me dat er een enorm aantal definities in omloop zijn, vele tientallen.
Deze vond ik wel aardig vanwege de beknoptheid en scherpte: Cultuur heeft dus te maken met maken, scheppen, creëren. Wat verbouwd wordt, gecultiveerd, bewerkt door de mens, of gecreëerd, dat is cultuur.
Scherp, want bij BMC kwam ter sprake dat Geert Wilders en zijn PVV voorstellen alle cultuursubsidies af te schaffen. Dat roept meteen de vraag op "Hoezo afschaffen?", Wilders wil toch de Nederlandse en Westerse cultuur behoeden tegen de oprukkende Islam?
Waar zit dan het verschil tussen de 'cultuur' van de PVV en de 'cultuur' die we over het algemeen zien in de "C" van het Ministerie van OC&W?
Is dat 'high culture' vs 'low culture'? André Hazes versus Het Nederlands Danstheater? Het Stedelijk Museum met moderne kunst tegenover het Spoorwegmuseum met locomotieven en wagons? En waar plaats je een orkest als dat van André Rieu?
Ik vermoed dat Geert een wat selectieve kijk op cultuur heeft.

Het doet me denken aan een gesprek dat ik een paar jaar geleden voerde in het Luchtmachtmuseum met een luchtmachtgeneraal die had aangegeven niks met het verleden te hebben en vond dat het museum maar opgeheven moest worden. Ik vroeg hem waar hij zijn vliegeropleiding in was begonnen en dat zette hem aan tot een enthousiast verhaal over de leskisten uit de jaren '60 en de vraag of we zo'n toestel ook in het museum hadden, zíjn geschiedenis, zíjn cultuur.........
Een soortgelijk verhaal was de man die ik op de Vakantiebeurs aansprak of hij ons museum kende. Hij zei nooit naar musea te gaan omdat hij niks met geschiedenis had. Ik vroeg hem naar het WK Voetbal '74 en toen hij vol vuur over die verloren finale begon kon ik hem toch wel overtuigen van het feit dat ook dat geschiedenis is, zíjn geschiedenis, zíjn cultuur............
Misschien gaat deze meneer nu wel naar de Voetbal-experience in Middelburg, voetbalthemapark en voetbalmuseum in één.

Ik ben ervan overtuigd dat het een kwestie is van het juiste haakje vinden om iemand vast te kunnen haken aan 'cultuur'.
Daarbij kunnen instellingen die in staat zijn verschillende maatschappelijke groepen in hun gemeenschappelijke interesse met elkaar te verbinden een belangrijke brugfunctie vervullen. Kastelen, forten en technische- en vervoersmusea zijn naar mijn idee bij uitstek dat soort instellingen.
En natuurlijk is ook het Vestingmuseum zo'n plek en kan dat met de verhuizing en vernieuwing binnen Naarden-Vesting nog meer worden: een spannende beleving, letterlijk binnenin cultureel erfgoed, die met een beetje geluk ook aan niet direct in geschiedenis geïnteresseerde bezoekers toch wat kennis en belangstelling en begrip voor cultuur meegeeft.